Efsanelerimiz

Ceyhan Belediyesi

   ÖYKÜLERİYLE AĞITLAR

   Anadolu’da söylenen her türkünün bir öyküsü olduğu gibi her ağıdın da bir öyküsü vardır.Tıpkı bunu gibi her atasözünde de bu gerçek dile getirilmiştir.Halk yaratmalarında ne kimseye haksız bir övgü , nede kimseye haksız bir yergi vardır.Çünkü halkın hiç kimseye yaranma kaygısı yoktur.Onların ürünlerinde saray tarihçilerinin ve divan şairlerinin dalkavukluğa varan övgüleri de yoktur.Halk gözüyle gördüğünü , gönlüyle duyduğunu söyler.

    Ağıtlarda ulusumuzun geçmişi saklıdır.Bir kısmı yüz yüz elli yıl öncesini anlatan bu ağıtlarda bazen Göktürk Yazıtları’nda görüldüğü gibi bir sesleniş,bazen Dede Korkut öykülerinde görüldüğü gibi yiğitçe bir haykırış vardır.

   İNCE HACI’NIN AĞIDI

   Ağıt anlatıcısına göre İnce Hacı,Sarızlı ve de Bebek’in amcasının oğludur.1910’lu yıllarda,kendisi sürek alır,sürek satar.Buralarda büyükbaş hayvan sürüsüne “sürek” denir.

    Günün birinde İnce Hacı, Ceyhan İlçesinin İnceyar köyünde Zöhre(Zühre) adlı bir kız görür.Dünyalar güzeli olan bu kız İnce Hacı’nın hoşuna gider.Nişanlı olduğu halde bir türlü gönlünü ondan alamaz.Beri taraftan kız, yörenin hatırı sayılır belli bir ailesindendir.İnce Hacı kızı almak için hesaplar yapar,planlar kurar.

    Nihayet bir yayla zamanı ,İnce Hacı aile büyüğünden de izin alarak tedbili kıyafet edip gider kızın babasına çoban durur.Kendi atını da günlüğü bir mecidiyeden (1 mecidiye 20 kuruş) besiye verir.

    Günlerden bir gün kız helkeleriyle pınara gidince İnce Hacı da peşine takılır.Kız helkesine su doldururken ,İnce Hacı da altın saatini suya akıtır.Bunu gören kız:

    -Be adam babama çoban durup, bana göz dağımı çekiyorsun? Der.O da:

    -Ben babanın değil ,senin çobanınım,deyip üzerindeki çoban elbisesini çıkarır,altından temiz elbise görünür.

Kıza da :

    -Geçen yıl kapınızdan 12 inek satın aldım, işte seni o zaman gördüm, sana o zaman vuruldum, der.

    Kızla anlaşır, sonunda da onu alır kaçırır.Atını besiye verdiği adam da birlikte gelir.Kız çok güzel olduğundan bu kez besicide kıza aşık olur.Öte yandan kızın babası Halil Ağa, “Kızımı kim bulursa ona vereceğim”diyerek her tarafa ilanat verir.

    Bunu duyan besici, “Benimki daha iyi”diyerek altıpat tabancasını İnce Hacı’ya verir.Gizlice de bu verdiği tabancasının iğnesini kırar.

    Bir gün, Ceyhan’ın Tatarlı köyü yakınlarında , 36 kişi , uykudayken İnce Hacı’yı kıstırır.Kız, durumun kötülüğünü anlayınca ağlamaya başlar.Onu bu halde gören İnce Hacı atına atlayıp nara atmaya başlar:

    -36 değil , 100 cerit de üzerime gelse korkmam diye haykırır.(Kızın ailesi Cerit Türkmenlerindendir)

    İnce Hacı silahını  çalar çalar, almaz.Hilenin besiciden olduğunu anlayıp kılıcıyla derhal onun bir kolunu ve bir kulağını düşürür.

    Bu arada  atı, kızı alıp  kaçmak ister, fakat topuğundan vurulup yaralanır, kolu kırılır, at  düşer, kız yakalanır. İnce Hacı da bu sırada vurulup öldürülür.

    Bundan sonra babası Zühre’ye yüz vermez, yoksulluk içinde perişan bir hayat yaşar.İnce Hacı’ dan bir çocuğu olur, onu büyütmeye çalışır.

    Günün birinde Avşar’ dan yedi kişi babasının evini basıp Zühre’yi oradan kaçırır.Kızın isteği üzerine onu İnce Hacı’ nın mezarının başına götürürler ve kız orada ağlaya ağlaya bu ağıdı söyler.Daha sonra da kendisini İnce Hacı’nın kardeşi Uruşan’la evlendirirler. Uruşan’dan ilk çocuğu Adana eski milletvekili Hasan Cerit’in anasıdır.

SÖYLEYEN:ZÜHRE
İşte geldim mezerineAğlıyorum üzerineEmmilerim düğün kurmuşAdana’nın pazarına Yürüdü Tatarlı uşağıKuşanın gayret kuşağıBenim arkam çok diyordunHani emmiyin uşağı Adana’nın döleğindeBizin uşak oymağınanHacı’m kaçkın gece gelirKahvaltı yer kaymağınan
Şu işliği görüyon mu?Bedenine dar geliyorBenim için öldürdülerNamusuma ar geliyor Tatarlı’nın söğütleriTop top olup bitti mi olaAvın almış İnce Hacı’mMurazına yetti m’ola Çıkındı Derende BurnunaBeni de aldı terkiyeUruşan’a el ediyorUlaşın diyor bakiye 
Yanıyorum yanıyorumGökte bulut dönüyorumNereden bir atlı çıksaİnce Hacım sanıyorum Kadan alayım  UruşanDel’olur bu derde düşenUlaş beri gel kayınımHacımın hali perişan Şu dağlara karlar yağdıÇalılar boyunun eğdiÖyle deme kele bacımGitti geldi yol eyledi 
Düşman gelir katar katarHacı’m kolun bir hoş atarAltı patın topu dönseHacı’m bir orduya yeter Üzüm kara üzüm karaSalkımları düzüm karaBana düşman kızı derlerGer’ardımdan yüzüm kara Belinde hama kuşağıŞuna canım kaynamaz mı?Nerede bir düğün görürseİnce Hacı’m oynamaz mı? 
Gayrı canımdan usandımObalar vuruyor sözüTopuğumdan kurşun değilGörmesin Hacı’m gözü Kıyık İnce Hacım KıyıkAğ dudakta sümbül bıyıkOnu d’aldıdoydu m!olaTatarlı’da koca hüyükZöhre’nin gözü sürmeliHacı’la öğüt vermeliYüreği yangın hacımınBinboğa’dan kar salmalı 

   ASKERİ ÖĞRENCİNİN AĞIDI

    Derler ki, daha 1900’lü yıllara girerken Adana’da eski adıyla bir Gedikli (Astsubay) okulu vardı. O sıralarda Yumurtalık ilçesinin Zeytinbeli kasabasında sekizi kız, biri erkek dokuz çocuklu bir Avşar kadının biricik oğlu da bu okulda okumaktadır.

    Yine o yıllar Çukurova’da sıtma hastalığı oldukça yaygındır.Avşar kadının oğlu okulda bu hastalığa yakalanır.Şimdiki gibi kinin ,ilaç doktor olmadığından halktan da çok sayıda insan bu hastalık yüzünden ölür.Çocuğunun sıtma hastalığına yakalandığını öğrenen ana hemen hazırlanır, o sıralar Adana’ya at arabasıyla yolcu getirip götüren köylüsüne ricada bulunur. “Kurbanın olam  beni çocuğuma yetiştir.” Diye yalvarırsa da arabacı “benim işlerim var,pamuğum var” diye  gitmek istemez.

    Kadın çaresiz papuçlarını eline alarak yola düşer.Adana’ya  oğlunun okuluna varınca , daha kapıdan girer girmez , siz sağ olun, oğlunuz öldü” derler . Ve Avşar kadını oğluna böyle ağlar:

Söyleyen : Anası Fatma Kadın
Adana’ya vardımı dıVar oğlumun koğuşlarıAcep bana gösterir mi?Başındaki çavuşları Hoş geldin hacı dayısıBiz olduk başı gayısıKızlarıma kıran girsinOğlum hepsinin iyisi Kurban olam Cennet bacıVurdum başıma başımaBeni kuzuma salarsanKurban olurum eşine 
Adana’ya vardımı dıTrampetler tatlı öterKüçükcükken asker ettimKuzum koğuşunda yatar Tarlalarda ot yolarımAyak yalın,başım kavakAllah sabrımı versinUzun gece olmaz sabah Gadan’allım Müzeyyen GelinGörümceni verme eleDam dolusu selam salmış

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

Kan Merkezimizden Kan Bağışı için Forum Doldurabilirsiniz
CEYHAN
ADANA
BAŞKANIMIZ

               

                              -ÖZGEÇMİŞ-

Nöbetçi Eczaneler
– İLANEN DUYURULUR –
– İLANEN DUYURULUR –