Kültür ve Folklör

Ceyhan Belediyesi

Kültürel bağlamda Ceyhan, modernize olmuş bir yapı ile nostaljik dönem arasında kalan tarihin bir çok medeniyetine ve kültürüne ev sahipliği yapmış kentlerden birisidir.
Gerek bölgede yapılan kazı çalışmaları gerekse yöre halkının sergilediği geleneklerden de bariz bir şekilde anlaşılmaktadır.
Ceyhan Adını aldığı CEYHAN NEHRİ kıyısına kurulmuş olması ise sanki bir tesadüf değil farklı bir doğurgan kültürün süregelen şekli gibi durmaktadır.
Bilindiği gibi Orta Asya’da bulunan Siri Derya ve  Amû Derya nehirleri yani Ceyhun ve Seyhun Nehirlerinin ortasında kalan bölgeye 16.000.000 Türk ‘ün yaşadığı Maveraünnehir  adı verilmiş ise bugün Ceyhan ve Seyhan Nehirleri arasında kalan bölgeye de Çukurova adı verilmiştir. Benzerlikler bununla da kalmamıştır kültürel anlamda dil, yöresel etkimeler, gelenelerin de hemen hemen bir çoğu orada yaşayan (Maveraünnehir) bölge halkı ile neredeyse birebir örtüşmektedir. Bu konuya bir çok örnek verebiliriz.
Örneğin:  Düğün gelenekleri, Davul ve Zurna, At Üstünde Gelin alma, Cenaze Merasimleri, Yemek Kültürleri, Kırklı Çocuk Kırkı çıkarma, yağmur duası vb. örnekleri çoğaltabiliriz.
Gelenekselliğini hiç bozmadan kendi çizgisinde seyreden Ceyhan Yöre Halkı belli bir basmakalıp içerisinde töresel işlemelerle nakışlanmış bulundukları bölgenin de bir çok alanına bu etkileşimi yerleştirmişlerdir.

Bu konuda daha detaylı bilgiyi hazırlamakta olduğumuz  Ceyhan Dergisinde bulabilirsiniz.
Bu konu çok kapsamlı olduğundan sadece bazı örnekler vermekteyiz yukarıda verdik bir başka örneği de aşağıda sunuyuroz
“Yöre ağızı ve Folklör”

Aboo = bir şasırma nidası
anarya = arka, geri
araya gitmek = ziyan olmak
avel = aptal
banadura = domates
balcan=patlican
bayaktan = az önce
bider = tohum
bocit = bakir sürahi
bögü = zehirli örümcek
carcur = şarjör
cere = kulplu testi
cibiliyet = geçmis
cibinlik = tülden oda
cılk = çürük
cıncık = cam
cülük = civciv
çimmek = yüzmek
çingil = metal yoğurt kabı
çul = kilim, yer yaygısı
dad = lezzet
davşan = tavşan
deheey=orda
döş = göğüs
dulda = sığınak,kuytu yer
con dere = john deere = ekerbiçer
enik = köpek yavrusu
essah = sahi
esvap = çamaşır
eşgi = eşki = ekşi
fallik = hafif meşrep,oynak kadın
folluk = gurk yumurtası
gadasını almak = belasını almak
galan = bundan sonra
galle = kasa, içine para konan çekmece
ganel = kanal
gindirik = aralık
gıran = yaramaz çocuk
gulle = bilye,misket
hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak
helke = kova
hellengeç = yengeç (ilengiç te denir)
hırpo = enayi
ıhmak = diz çökmek
iriskin = sucuk
kele = kadınların hitap ünlemi
kertis = kertenkele
kunnamak = dogurmak
malamat = rezil,kepaze
manık = kedi yavrusu
melefe = astar,yüz
mintan = gömlek
mitil = yatak,yorgan eskisi
naylon = traktör römorku
nünük = salyangoz
ökenmek = agiz hareketiyle dalga geçmek
pança pinçik etmek=parçalamak
pendir = peynir
peşkir = havlu
pırtmak = kurtulmak
sınıkçı = kirik çikik tedavi eden
sırt = elbise
soyka = yaramaz çocuk
tosbağa = kaplumbaga
urup = çeyrek
yazı = tarla,ova
yuka = (yufka) denizde sig yer
zeyzik = Agustos böcegi (circir da denir)
zibil = çöp
zibil gibi = çok, gereginden fazla miktarda
zibillik = çöplük
zumzuk = yumruk

FOLKLÖR VE YÖRESEL OYUNLARIMIZ

Çukurova’nın milli oyunu halaydır. Halay davul ve zurna eşliğinde oynanmaktadır. Halay, toplu halde yan yana dizilerek bir çember oluşturmak suretiyle oynanır. Oyuncular, küçük parmaklarıyla birbirlerine tutunurlar. Halay, yavaş adımlarla başlar, bir süre sonra hızlanır. Halay adımları genelde ayak figürlerine dayanır. Halayda baştaki oyuncuya büyük yük düşmektedir. Çünkü; baştaki oyuncu zaman zaman ortaya çıkarak çeşitli figürler sergiler. Bu figürler davulun ritmine göre hızlanmakta yada yavaşlamaktadır.

Türk folklorunda her oyunun bir tarihi geçmişi , bir hikayesi vardır. Yöre oyunlarında üç sayısı çok önemlidir. Oyunlarda hareketler üçle özleşmiştir . Üç defa oturulur, üç ayak atılır, üç defa vurulur….vb. gibi…

Bu yörede oynana başlıca oyun türleri şunlardır;

Üç ayak, Lorke, Kırıkhan, Serçe, Kaba Sarhoş, Hasan Dağı, Şirvani, Ceyhan garibi, Pekmez, Yağlı Kenar , Gel Gel, Temir, Ağa, Acem, Çifte Telli, Kına, Adanalı, Sinsin, Solak, Depki Halayı, Köroğlu, Hoş Bilezik, Topal Kuz, Mengi,..vb. gibi…

Halay başlamadan önce ya da halayın ortasında söylenen uzun havalar vardır.Bunlara örnek verecek olursak: Ceren , Garip, Döne Gelin, Alo Paşa, Kele Dezze, Medine…vb. gibi

Oyunlar Köy düğünlerinde ayrı ayrı oynanırken, salonlarda kadınlı erkekli karışık oynanır…

Ceyhan Halkı Kırım Tatar, Yörükler, Türkmenler ve bir çok Anadolu uygarlıklarının kültürel etkileşimine ev sahipliği yapmış ve bunlardan etkilenerek kendine özgü sununmlarda bulunmuşlardır.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

HAVA DURUMU
CEYHAN
CEYHAN
NÖBETÇİ ECZANELER
HİZMET REHBERİ
...
Loading
...
Loading